Mostrando entradas con la etiqueta José Antonio Fraga. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta José Antonio Fraga. Mostrar todas las entradas

Teatro y Escuela. Propuesta y Secuencia Didáctica

2
COM
José Antonio Fraga 
@O_fragha
 Internivelar


El Teatro Escolar es un hecho cultural, lúdico y artístico de indudable importancia, que debería ocupar el lugar que le corresponde en los centros de Educación Infantil, de Primaria y Secundaria de nuestro país, y no sólo dentro de las llamadas “actividades extraescolares”.
 Esta entrada da buena cuenta de ello. Sólo es el principo de un proyecto ambicioso que se irá completando a medida que avance el curso, añadiendo nuevas actividades que darán vida al teatro en la escuela.

Esta unidad didáctica se basa en los trabajos y publicaciones de Xoan Couto, Antón Lamapereira y Manuel F. Vieites. Muchas gracias por vuestro desinteresado trabajo
.


Este plan se estructura en tres áreas básicas de trabajo que ocuparán, cada una, un trimestre: 
  • 1. Juegos y ejercicios para impulsar la autoexpresión
  • 2. La improvisación como técnica que facilita una verdadera comprensión de la esencialidad dramática
  • 3. La puesta en escena de espectáculos como fase terminal del proceso.
DESARROLLO 1 APARTADO:





En breve… otra entrega con los bloques de SENSIBILIZACIÓN Y DESINHIBICIÓN





SECUENCIA DIDÁCTICA:



Exercicios con Estilo

0
COM
José Antonio Fraga
@o_fragha

A partir do traballo realizado por Henique Harguindey e Xosé Manuel Pazos sobre a obra de Queneau

 POR PARTIDA DOBRE

Área: Expresión oral e escrita
Contido: Duplicación sinonímica
Punto que se traballa: A sinonimia

Introducción:

Este exercicio duplica sistemáticamente a expresión. Para iso utiliza palabras ou locucións sinónimas (perfectas ou imperfectas) e mais outras de significación próxima, pero que non o son.

Texto:
Cara ao medio da xornada e as doce do día, atopeime e subín na plataforma e terraza traseira dun autobús e vehículo de transporte en común abarrotado e case completo da liña S e que vai da Contrescarpe a Champerret. Vín e observei a un home xoven e vello adolescente, bastante redículo e non pouco grotesco, pescozo delgado e garneato descarnado, cordón e trenciña arredor do sombreiro e gorro.
Despois dunha rempuxada e confusión, di e profire cunha voz e ton lacrimosos e choróns que o seu veciño e coviaxeiro empuxao e o importuna adrede e aposta cada vez que alguén baixa e sae. Dito isto e tras abrir a boca, precipitase e dirixese cara un sitio e un asento vacíos e libres.
Dúas horas despois e cento vinte minutos máis tarde, atopoo e volvo a velo na praza de Roma e diante da estación de Saint-Lazare. Está e atopase cun amigo e compañeiro que lle aconsella e o incita a que faga engadir e coser un botón e un círculo de óso no seu abrigo e gabán.
Actividades:
  • 1.Localiza e escribe:  
a.- Parellas de sinónimos perfectos: (Exemplo: O medio da xornada / As doce do día)
b.- Parellas de sinónimos imperfectos: (Exemplo: Rempuxada / Confusión)
c.- Parellas con significación próxima: (Exemplo: Veciño / Coviaxeiro) 2.-
  •  2.Duplica, con palabras ou expresións sinónimas, esta cantiga popular: Os mariñeiros traballan de noite coa luz da lúa, dá gusto velos chegare pola mañá cedo cheirando a frescura.
 ONOMATOPEAS

Área: Figuras literarias
Contido: A onomatopea e a aliteración 
Puntos que se traballan: A expresividade e significación dos sons 

Introducción: 
A onomatopea é un procedemento de creación de palabras mediante a utilización de sons que evocan ou suxiren accións e fenómenos da natureza. 
A aliteración consiste na repetición dun ou de varios sons que intentan, con finalidade expresiva, evocar accións ou sensacións determinadas 

Texto: 
"Na plataforma, plas, plas, plas, dun autobús, tuf, tuf, tuf, da liña S (no silencio só se escoitaba un murmurio de abellas que soaba), pii!, pii!... pintarraxeado de vermello, a iso do medio ding-dong-ding-dong día, xemía a xente apretuxada, aj!, aj! E aquí quiquiriquí que un galiño xilí, turutú!, que, puaf! Levaba un sombreirucho fiu! Se volveu enfadado, brr, brr, contra o seu veciño e dixolle, hm, hm “Oia, vostede estame empuxando adrede”. Case se pegan, plaf, smasch, pero en seguida o polo, pío, pío, lanzouse, zas!, sobre un sitio libre sentándose nel, ploc. 
O mesmo día, un pouco máis trde, ding-dong-ding-dong, volvo a velo, xunto á estación, fss!,fss!, puu!, puu!, falando, bla, bla, bla con outro efebo, tururú!, sobre un botón do abrigo (trr, trr, precisamente non facía calor…) 
E chim-pum "

Actividades: 
  • 1. Localiza as onomatopeas que se utilizan no texto e explica que representan (Exemplo: pof, pof, pof - ruído do motor do autobús 
  • 2. Introduce no texto as seguintes situacións novas, acompañándoas de onomatopeas que as expresen: 
Mosquitos molestos 
Choiva repentina 
Forte tronada
  • 3. Fai unha relación doutras onomatopeas de uso común, explicando ese uso. 
 Exemplo: pum! - disparo, bomba 
  •  4. Ademais das onomatopeas o autor utiliza unha aliteración. 
 a) Localízaa, escríbea e explica a súa función 
 b) Crea ti outras aliteracións  

POR PARTIDA DOBLE
Área: Expresión oral y escrita
Contenido: Duplicación sinonímica
Punto que se trabaja: La sinonimia
Introducción:
Este ejercicio duplica sistemáticamente la expresión. Para eso utiliza palabras o locuciones sinónimas (perfectas o imperfectas) y otras de significación próxima, pero que no lo son. 
Texto:
Hacia la mitad de la jornada y a mediodía, me encontré y subí en la plataforma y terraza trasera de un autobús y vehículo de transporte en común abarrotado y casi completo de la línea S y que va de la Contrescarpe a Champerret. Vi y observé a un hombre joven y viejo adolescente, bastante ridículo y no poco grotesco, cuello delgado y gaznate descarnado, cordón y trencilla alrededor del sombrero y gorro. Después de un atropello y confusión, dice y profiere con una voz y tono lacrimosos y llorones que su vecino y coviajero le empuja y le importuna adrede y aposta cada vez que alguien baja y sale. Dicho esto y tras abrir la boca, se precipita y se dirige hacia un sitio y un asiento vacíos y libres.
Dos horas después y cinto veinte minutos más tarde, lo encuentro y vuelvo a verlo en la plaza de Roma y delante de la estación de Saint-Lazare. Está y se encuentra con un amigo y compañero que le aconseja y le incita a que haga añadir y coser un botón y un círculo de hueso en su abrigo y gabán.
Actividades:

  • 1.- Localiza y escribe:

a.- Parejas de sinónimos perfectos:
(Ejemplo: La mitad de la jornada / Mediodía)
b.- Parejas de sinónimos imperfectos:
(Ejemplo: atropello / confusión)
c.- Parejas con significación próxima:
(Ejemplo: vecino / coviajero)

  • 2.- Duplica, con palabras o expresiones sinónimas, esta canción popular:

Los marineros trabajan
de noche con la luz de la luna,
da gusto verlos llegar
por la mañana temprano oliendo a frescura
ONOMATOPEYAS
Área: Figuras literarias
Contenido: La onomatopeya y la aliteración
Puntos que se trabajan: La expresividad y significación de los sonidos
Introducción:
La onomatopeya es un procedimiento de creación de palabras mediante la utilización de sonidos que evocan o sugieren acciones y fenómenos de la naturaleza
La aliteración consiste en la repetición de uno o de varios sonidos que intentan, con finalidad expresiva, evocar acciones o sensaciones determinadas
Texto:
"En la plataforma, plas, plas, plas, de un autobús, tuf, tuf, tuf, de la línea S (en el silencio sólo se escuchaba un susurro de abejas que sonaba), ¡pii!, ¡pii!... pintarrajeado de rojo, a eso del medio ding-dong-ding-dong día, gemía la gente apretujada, ¡aj!, ¡aj! Y he aquí quiquiriquí que un gallito gilí, ¡turutú!, que, ¡puaf!, llevaba un sombrerucho, ¡fiu!, se volvió enfadado, brr, brr, contra su vecino y le dijo, hm hm “Oiga, usted me está empujando adrede” Casi se pegan, plaf, smasch, pero en seguida el pollo, pío, pío, se lanzó, ¡zas!, sobre un sitio libre sentándose en él, ploc.
El mismo día, un poco más tarde, ding-dong-ding-dong, vuelvo a verlo, junto a la estación, ¡fss!, ¡fss!, ¡puu!, ¡puu!, hablando, bla, bla, bla con otro efebo, ¡tururú!, sobre un botón del abrigo (trr, trr, precisamente no hacía calor…)
Y chim-pum"
Actividades:
  • 1.- Localiza las onomatopeyas que se utilizan en el texto y explica que representan.
Ejemplo: pof, pof, pof - sonido del motor del autobús
  • 2.- Introduce en el texto las siguientes situaciones nuevas, acompañándolas de onomatopeyas que las expresen:
- mosquitos molestos
- lluvia repentina
- fuerte tormenta
  • 3.- Haz una relación de otras onomatopeyas de uso común, explicando ese uso:
Ejemplo: ¡pum! - disparo, bomba 
  •  4.- Además de las onomatopeyas el autor utiliza una aliteración
a) Localízala, escríbela y explica su función
b) Crea tú otras aliteraciones.

Contos con tres finais (Cuentos con tres finales)

0
COM
José Antonio Fraga
@o_fragha

Grazas a Antonio M. Fabregat


Gianni Rodari, na súa "Gramática de la Fantasía", propón, entre outras, unha fórmula para crear contos. Trátase de historias sinxelas que, nun momento determinado, se paran. A partir de entón a clase divídese en varios grupos de alumnas e alumnos, e crean o final do conto para, posteriormente, poñelo en común cos demáis grupos.

De entre todos os finais creados elixense tres e engadense ao conto. O alumno leos e quedase co que máis lle gosta.

Poden crearse e propoñerse tantos finais como alumnos e alumnas teña o grupo, pero só se elixirán os tres máis votados na clase.
PROCESO DE ELABORACIÓN

  • Comezase un conto coa estratexia que queiramos 
  • Faise o plantexamento e o nó do seu argumento 
  • Deixase sen rematar, nun momento interesante 
  • Por equipos ou individualmente, buscanse finais á historia comezada 
  • Poñense en común, na clase, os finais elaborados 
  • Elixense tres finais diferentes, os tres máis votados 
  • Lese o conto con cada un dos finais escollidos
Os  obxectivos que tratamos de conseguir son:

  • Capacitar aos alumnos para rematar narracións inacabadas 
  • Elexir entre varias opcións, razoando con argumentos 
  • Aprender técnicas para comunicar con entusiasmo os relatos realizados 
  • Utilizar recursos expresivos: ritmo, entoación... 
  • Predispoñer aos alumnos ante situacións de creatividade lingüística
Avaliación
  1. Atención 
  2. Traballo en equipo 
  3. Creatividade 
  4. Participación

[ Gianni Rodari, en su "Gramática de la Fantasía", propone, entre otras, una fórmula para crear cuentos. Se trata de historias sencillas que, en un momento determinado, se paran. A partir de entonces la clase se divide en varios grupos de alumnas y alumnos, y crean el final del cuento, para, posteriormente, ponerlo en común con los demás grupos.
De entre todos los finales creados se eligen tres y se añaden al cuento. El alumno los lee y se queda con el que más le gusta.
Pueden crearse y proponerse tantos finales como alumnos y alumnas tenga el grupo, pero sólo se elegirán los tres más votados en clase.

PROCESO DE ELABORACIÓN
  • Se comienza un cuento con la estrategia que queramos
  • Se hace el planteamiento y el nudo de su argumento
  • Se deja sin acabar, en un momento interesante
  • Por equipos o individualmente, se buscan finales a la historia comenzada
  • Se ponen en común, en clase, los finales elaborados
  • Se eligen tres finales diferentes, los tres más votados
  • Se lee el cuento con cada uno de los finales escogidos 
Los objetivos que tratamos de conseguir son:
  1. Capacitar a los alumnos para acabar narraciones inacabadas
  2. Elegir entre varias opciones, razonando con argumentos
  3. Aprender técnicas para comunicar con entusiasmo los relatos realizados
  4. Utilizar recursos expresivos: ritmo, entonación...
  5. Predisponer a los alumnos ante situaciones de creatividad lingüística
Evaluación
  1. Atención
  2. Trabajo en equipo
  3. Creatividad
  4. Participación

Propostas para Escritura Creativa

0
COM
José Antonio Fraga
@o_fragha

As propostas didácticas das que imos falar a continuación, aínda que están pensadas primordialmente para a escrita, tamén poden ser empregadas para mellorar a tan necesaria e non máis esquecida expresión oral.
  • Narración a partir de ÓPERA ou de MÚSICA CLÁSICA Os alumnos e alumnas escoitan arias de cantantes, tanto femininos como masculinos (Caballé, Pavarotti, Carreras, Domingo…) e despois plasman o que senten tras escoitalos Con pasaxes alegres de música clásica, a experiencia pode incluso ser máis entretida e enriquecedora. Eu propoño a Vivaldi, Saint-Säens, Beethoven, Strauss, Mozart… pero aquí, cada profesor elixe Tamén teño probado con música actual, AC/DC, Rosendo, Rolling Stones, Barricada…
  • Narracións a partir de EFECTOS ESPECIAIS As alumnas e alumnos escoitan diferentes efectos especiais: avións, xente, berros, trens, motosierras…, e nun tempo determinado, invitar aos nenos que invente unha historia baseada nas sensacións que lle produce o que está a oír. Normalmente aos rapaces gostalle esta actividade, debido ao carácter sorprendente da mesma e ao clima que se crea na aula.
  • Narracións a partir de OUTRAS LINGUAS Convén darlle aquí un certo sentido de misterio a esta proposta. O rapaz pasa a ser un detective, un espia que ten que descifrar as mensaxes contidas nestes textos. Normalmente uso
Euskera:
Behin neska bat oso polita izan zen. Bere amak egin zion gorria kapa bat eta neskatila bere hartu zuen hainbeste jende guztiak bere Little Red Riding Hood izeneko. Egun batean, bere amak galdetu zion, pastelak batzuk bere amona basoan zehar bizi izan zen aurrera eraman ahal izateko, ez amuse errepidetik gomendatzeko, zeharkatu basoa izan zen oso arriskutsua delako, ez zen beti wolf lurking.
Árabe:
كان هناك مرة واحدة في بنت جميلة جدا. جعل والدته له الرأس الأحمر وفتاة صغيرة أخذها في كثير من الأحيان أن الجميع اتصل بها ليتل الاحمر ركوب هود. يوم واحد، وطلب منه أن أمه تحمل بعض الكعك لجدتها التي عاشت عبر الغابة، لا يروق التوصية الطريق، عبر الغابة لأنه خطير للغاية، لأن هناك دائما يترصد الذئب.
Chino:
曾經有一個很漂亮的女孩。他的母親他的紅色斗篷的小女孩拉著她經常性地,大家都叫她小紅帽。 有一天,他媽媽讓他進行一些蛋糕給她的祖母住整個森林,不逗建議的道路,穿過森林,因為這是非常危險的,因為總是有潛伏的狼。

Se poñemos un texto latino, poderá xogar con palabras que lle dean algunha pista por aproximación á súa lingua .
  • Traballo con CARAMELOS Bernardo Carpente describiu o enorme xogo que pode dar un caramelo na clase. Ese día, sénteste amable e agasallas ós teus rapaces e rapazas cun caramelo. Póslles unha condición: “teñen que reflexar nun papel todo aquilo que van sentindo ó desfacerse a lambetada na boca”. Saen cousas verdadeiramente simpáticas e enxeñosas. Paga a pena probalo
Toda esta información traballeina na clase gracias a obra de Antonio García Teijeiro 


[ Las propuestas didácticas de las que vamos a hablar a continuación, aún que están pensadas primordialmente para la escritura, también pueden ser empleadas para mejorar la tan necesaria y no más olvidada expresión oral.

  • Narraciones a partir de ÓPERA o de MÚSICA CLÁSICA Los alumnos y alumnas escuchan arias de cantantes, tanto femeninos como masculinos (Caballé, Pavarotti, Carreras, Domingo...) y después plasman lo que sienten tras escucharlos. Con pasajes alegres de música clásica la experiencia puede incluso ser más entretenida y enriquecedora. Yo propongo a Vivaldi, Saint-Säens, Beethoven, Strauss, Mozart... pero aquí, cada profesor elige. También tengo probado con música actual, AC/DC, Rosendo, Rolling Stones, Barricada... 
  • Narraciones a partir de EFECTOS ESPECIALES Las alumnas y alumnos escuchan diferentes efectos especiales: aviones, gente, gritos, trenes, sierras..., y en un tiempo determinado, invitamos a los niños que inventen una historia basada en las sensaciones que les produce lo que están a oír. Normalmente a los niños les gusta esta actividad, debido al carácter sorprendente de la misma y al clima que se crea en el aula. 
  • Narraciones a partir de OTRAS LENGUAS Conviene darle aquí un cierto sentido de misterio a esta propuesta. El niño pasa a ser un detective, un espía que tiene que descifrar los mensajes contenidos en estos textos: Normalmente uso 

Euskera: Behin neska bat oso polita izan zen. Bere amak egin zion gorria kapa bat eta neskatila bere hartu zuen hainbeste jende guztiak bere Little Red Riding Hood izeneko. Egun batean, bere amak galdetu zion, pastelak batzuk bere amona basoan zehar bizi izan zen aurrera eraman ahal izateko, ez amuse errepidetik gomendatzeko, zeharkatu basoa izan zen oso arriskutsua delako, ez zen beti wolf lurking.
Árabe: كان هناك مرة واحدة في بنت جميلة جدا. جعل والدته له الرأس الأحمر وفتاة صغيرة أخذها في كثير من الأحيان أن الجميع اتصل بها ليتل الاحمر ركوب هود. يوم واحد، وطلب منه أن أمه تحمل بعض الكعك لجدتها التي عاشت عبر الغابة، لا يروق التوصية الطريق، عبر الغابة لأنه خطير للغاية، لأن هناك دائما يترصد الذئب.
Chino: 曾經有一個很漂亮的女孩。他的母親他的紅色斗篷的小女孩拉著她經常性地,大家都叫她小紅帽。 有一天,他媽媽讓他進行一些蛋糕給她的祖母住整個森林,不逗建議的道路,穿過森林,因為這是非常危險的,因為總是有潛伏的狼。
Si usamos un texto en latín, podrá jugar con palabras que le dan alguna pista por la aproximación a su lengua.

  • Trabajo con CARAMELOS Bernardo Carpente describió el enorme juego que pueda dar un caramelo en la clase Ese día, te sientes amable y le regalas a los niños y niñas un caramelo. Les pones una condición: "tienen que reflejar en un papel todo aquello que van sintiendo al deshacérsele la golosina en la boca". Salen cosas verdaderamente simpáticas e ingeniosas. Vale la pena probarlo 
Toda esta información la trabajé en clases gracias a la obra de Antonio García Teijeiro]