Mostrando entradas con la etiqueta Letras Galegas. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Letras Galegas. Mostrar todas las entradas

Topónimos para coñecernos mellor.

0
COM
Isabel Barcón
@Isabelmbs
Secundaria

"A toponimia é a concreción lingüística da relación dunha comunidade coa súa xeografía ao longo da historia. Forma parte deses elementos culturais de primeira orde que a Unesco denomina “patrimonio inmaterial” dos pobos. O carácter permanente dos topónimos fainos monumentos históricos, que se manteñen en pé a través dos séculos e que funcionan como referentes compartidos da comunidade, como sinais da identidade colectiva"
 GONZALO NAVAZA, 2001
❈❈❈❈❈❈

"La toponimia es la concreción lingüística de la relación de una comunidad con su geografía a lo largo de la historia. Forma parte de esos elementos culturales de primer orden que la UNESCO denomina "patrimonio inmaterial" de los pueblos. El carácter permanente de los topónimos los hace monumentos históricos, que se mantienen en pie a través de los siglos y que funcionan como referentes compartidos de la comunidad, como señales de la identidad colectiva"
Gonzalo Navaza,2001


INTRODUCIÓN.

A toponimia ten un grande potencial didáctico: fomenta o coñecemento do ámbito xeográfico e cultural e proporciona enriquecemento léxico ao alumno.

O traballo do estudo de topónimos dos seus concellos de procedencia propúxoselle ao alumnado de 3º de ESO na 3ª avaliación. 

Organizáronse por grupos de traballo e crearon 3 grupos de WhatsApp nos que propoñían topónimos para estudar e que houbese diversidade:



 MATERIAL DE CONSULTA.

Entrevista a G. Navaza especialista en toponimia.
Presentación sobre a didáctica da toponimia: https://prezi.com/yn0h-tvbd7ep/estrategias-para-el-tratamiento-de-la-toponimia-en-las-aulas-de-secundaria/
Xeneralidades sobre toponimia galega: https://gl.wikipedia.org/wiki/Toponimia
Toponimia de Viveiro: http://toponimiaviveiro.blogspot.com.es/
Toponimia de O Vicedo: http://toponimiavicedo.blogspot.com.es/
Toponimia de Ourol: http://toponimiaourol.blogspot.com.es/
Toponimia de Xove: http://toponimiaxove.blogspot.com.es/


CONTIDOS
Que se entende por toponimia?:

1. "Estudo da orixe e significación dos nomes propios de lugar".
2. "Conxunto dos nomes propios de lugar dun país ou dunha rexión"

Eduardo Pondal, o bardo galego. Poetas gallegos.

0
COM

Por Isabel Barcón
@Isabelmbs

O pasado 10 de marzo cumpíronse 100 anos do pasamento de Eduardo Pondal Abente.
Eduardo Pondal, "o bardo de Bergantiños", é un dos grandes poetas do noso Rexurdimento, xunto con Rosalía de Castro e Curros Enríquez.

Eduardo Pondal es, junto con Rosalía de Castro y Curros Enríquez, uno de los tres  poetas que configuran el renacer de la literatura gallega en el XIX.


OBJETIVOS

Trátase de facer unha lectura comprensiva dalgúns poemas de Queixumes dous pinos que permitise entender o léxico, captar a beleza do poema e enriquecerse lingüistica e culturalmente,  plasmar o poema gráficamente e facer unha lectura con boa dicción unha vez que se comprendeu. O traballo realízase por parellas.

Se trata de hacer una lectura comprensiva de algunos poemas de Queixumes dos pinos que permitiera entender el léxico, captar la belleza del poema y enriquecerse lingüistica y culturalmente. plasmar el poema gráficamente y hacer una lectura con buena dicción una vez que se comprendió. El trabajo se realiza por parejas.

CONTENIDOS


  • 🍀Biografía.


Naceu na vila de Ponteceso o 8 de febreiro de 1835, no seo dunha familia de orixe fidalga que se enriqueceu na emigración a América e que, ao seu regreso a Galicia, ocupou postos destacados na vida política e económica da comarca bergantiñá.
Orfo de nai desde ben novo a familia non carecía dos recursos necesarios para o seu mantemento, que proviñan das rendas familiares. En 1844 estudou gramática latina na reitoral de Vilela de Nemiña co párroco de Touriñán, como era habitual nos rapaces que querían iniciar carreira eclesiástica ou universitaria. Estuda o bacharelato en Compostela e despois cursará  Medicina acadando o grao coa nota de sobresaliente en 1860.
Parece que conseguiu un posto de médico na Armada Española, pero como indica Carbalho Calero na súa Historia da Literatura Galega no momento de embarcar Pondal tiña que rematar un poema e o barco tivo que zarpar sen el.
Ponteceso. Casa natal de Pondal.


  • 🍀A Cova Céltica.


Retirouse axiña á súa casa paterna e alí viviu, con frecuentes viaxes a Santiago de Compostela e á Coruña, onde concorría á libraría de Carré, chamada a "Cova Céltica", na que mantiñan unha tertulia Andrés Martínez Salazar, Manuel Murguía, Florencio Vaamonde, Evaristo Martelo Paumán, Manuel Lugrís Freire e outros. Alí accedeu a través de Murguía aos poemas ossiánicos de James Macpherson. Pondal asumirá entón o papel de "bardo" da nación galega, exercendo como guía   do camiño a seguir.

  • 🍀Obra.


Pondal é o máximo expoñente da literatura do rexionalismo galego. Idealiza o pasado céltico de Galicia, que el imaxina libre e independente e como apenas quedan vestixios desta época, inspírase nas fontes clásicas romanas, nos poemas ossiánicos de James MacPherson, no Lebor Gabála Érenn e nas investigacións dos historiadores románticos Manuel Murguía e Benito Vicetto. O simbolismo do celtismo dentro da poesía de Pondal é claro: así como os celtas combateron heroicamente a invasión romana, os galegos deben tomar o seu exemplo e combater igualmente a opresión da súa terra. Ao mesmo tempo a súa poesía incorpora unha tendencia helenista, que entronca co seu afán de crear unha lírica culta. Os mitos creados por Pondal baséanse en dous arquetipos: o Heroe e mailo Bardo.

Ao mesmo tempo tamén se mostra como poeta lírico. Xunto coa natureza, e as paisaxes da súa terra natal (a comarca de Bergantiños), a figura da muller, moitas veces idealizada como fada, amazona... é outra das claves da súa poesía.


  • 🍀 Queixumes dos pinos (1886).Temática.Infografía

Mannequin Challenge para o 180 aniversario de Rosalía.

0
COM

@Isabelmbs
Secundaria




"...trata d'as cousas d'a terra, e vay escrita n'a nosa lengoa. Recíbana, non pó-lo que val, sinon pó-lo que significa.",
Dedicatoria de Follas Novas, 1880



INTRODUCIÓN

Un dos criterios de avaliación da materia de Lingua galega e Literatura é crear ou recrear textos sinxelos de intención literaria partindo das características dos traballados na aula co fin de desenvolver o gusto pola escrita e a capacidade de expresión dos sentimentos e xuízos.
Como estándares de aprendizaxe o alumnado determina o tema, delimita a estrutura e identifica a progresión temática en producións propias e alleas. Elabora textos nos que ten en conta os parámetros anteriores.Ao mesmo tempo, interpreta o sentido de textos orais e escritos, identifica a intención comunicativa e a recoñece a postura de cada emisor.



Uno de los criterios de evaluación de la materia de Lengua gallega y Literatura es crear o recrear textos sencillos de intención literaria partiendo de las características de los trabajados en el aula con el fin de desarrollar el gusto por la escrita y la capacidad de expresión de los sentimientos y juicios.

CONTIDOS

Presentación da autora feita por alumnas de 3º ESO




Infografía 


De lecturas feministas, autoestima y otras consideraciones.

0
COM
Isabel Barcón, 
@Isabelmbs
Secundaria. PMAR

INTRODUCCIÓN

Nuestro centro tiene desde hace unos cursos un Plan Lector con implicación de todo el claustro y de todas las materias. Cada semana se dedican 50 minutos de una clase a lectura libre, para lo cual se echa mano de la biblioteca de aula formada cada curso en el mes de septiembre.
En 2º de PMAR, cuatro alumnas y una profesora seleccionamos un texto breve para leer. Unas veces es en lengua gallega y otras en castelano. Como se aproximaba el 25 de noviembre, a propuesta de la profe, buscamos en el ordenador literatura "feminista". En la segunda o tercera búsqueda nos encontramos con Alfonsina Storni. Por otro lado venía observando la necesidad de trabajar la autoestima; antes de nada hai que tratar a niñas o adolescentes que en muchas ocasiones tienen heridas. Y eso es lo primero.

PROCESO

En el EDI leemos el poema "La loba" de  La inquietud del rosal (1916).

"Yo soy como la loba. 
Quebré con el rebaño
Y me fui a la montaña
Fatigada del llano.

Yo tengo un hijo fruto del amor, de amor sin ley,
Que no pude ser como las otras, casta de buey
Con yugo al cuello; ¡libre se eleve mi cabeza!
Yo quiero con mis manos apartar la maleza".
...

 Gusta mucho. El apego o el deseo de una madre loba emociona:
El hijo y después yo y después... ¡lo que sea!

Manuel María, la voz de una generación. Día das Letras Galegas

0
COM
Isabel Barcón
                                                         @Isabelmbs
Manuel María por Primitivo Marcos
                                                                                   Recurso Secundaria


"O idioma é a forza
que nos xungue e sostén,
¡Si perdemos a fala
non seremos ninguén!"

de As rúas do vento ceibe


JUSTIFICACIÓN

El objetivo principal de este trabajo es la contribución a la mejora de la competencia lectora y al proceso de normalización lingüística del idioma gallego (¡tan abandonado de la mano de Dios en estos tiempos!) Quisiera aclarar que el trabajo está hecho en gallego y para mejorar la competencia lingüística en esta lengua. Sin embargo, el autor homenajeado este año, Manuel María, da juego para ser utilizado en muchos niveles diferentes y como base para trabajar la riqueza que supone el plurilingüismo en cualquier comunidad. Para acercar al autor a gente de diferentes países que siguen Palabras Azules la entrada aparece en español, aunque no los contenidos principales. Estoy segura de que con un poco de interés será una tarea fácil para todos.

INTRODUCCIÓN

Manuel María va a ser el en el  escritor homenajeado este año 2016 en el Día das Letras Galegas. Con este trabajo se pretende dar a conocer su vida y su obra  en nuestro instituto, así como analizar una época de mucha importancia en Galicia para el proceso de normalización lingüística por sus ricas manifestaciones culturales en nuestra lengua.

Acercar la obra de Manuel María al alumnado del centro IES María Sarmiento de Viveiro nos pemite trabajar muchos de los estándares de aprendizaje comunes a todos los cursos de Secundaria .

ESTÁNDARES
  • Valora la lengua como medio de relación interpersoal y de señal de identidad de un pueblo y se muestra capaz de explicar su postura.
  • Describe y analiza la situación socio-lingüística de Galicia.
  • Conoce las principales iniciativas normalizadoras de la lengua gallega.
  • Comprende el concepto normalización y explica el proceso normalizador del gallego.
  • Analiza su propia práctica lingüística y valora la importancia de contribuir individual y socialmente a la normalización de la lengua gallega.
  • Lee autonomamente obras o textos representativos de la literatura gallega, resume su contenido, señala sus rasgos característicos definitorios y los relaciona con el contexto histórico, cultural y sociolingüístico del período de la literatura gallega correspondiente.
  • Compara textos literarios de una misma época o período o de diferentes épocas y períodos atendiendo a sus principales contenidos, señala sus rasgos característicos definitorios y ponen todo en relación con el contexto histórico, cultural y sociolingüístico de la(s) época(s) o del(s) período(s).
  • Lee expresiva, comprensiva y/o dramatizadamente textos narrativos, poéticos, teatrales y ensaísticos representativos de la literatura gallega.
  • Elabora trabajos individual y/o colectivamente, en los que se describen y analizan textos representativos de la literatura gallega.
OBJETIVOS

Los objetivos son dar a conocer la vida y la obra del  Poeta da Terra Cha al mayor número de alumnos del centro,  implicarlos en la lectura de sus obras y visualizar su trabajo a toda la comunidad educativa. Desde el Departamento de Lingua Galega y Literatura, junto con el Equipo de Dinamización Lingüística, colocamos en la entrada del centro una serie de  infografías: